1
دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهرا
2
استاد علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهرا (س)
چکیده
مفهوم «احباط» یکی از مفاهیم مهم در قرآن کریم محسوب میشود. در این پژوهش نگاهی معناشناختی به این واژه داریم و هدف تبیین واژۀ احباط و کشف لایههای معنایی و استخراج مؤلفههای معنایی آن در قرآن کریم با استفاده از شیوههای نوین معناشناسی خواهد بود. با نگاهی معناشناختی به این واژه و با رویکرد همزمانی و توصیفی و تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی، میتوان گفت که واژۀ «حبط» بهلحاظ معنایی ارتباط نزدیکی با مفهوم «عذاب» دارد، بهگونهای که شاید بهعنوان جانشین اصلی واژۀ «حبط» انتخاب شود؛ به اینصورت که حبط اعمال آدمی نوعی عذاب محسوب میشود که عواملی چون کفر، تکذیب آیات الهی و معاد، قتل انبیا و آمرین به قسط، صدّ از راه خدا و ... زمینهساز این نوع عذاب میشوند و کسانی که دچار عذابِ حبط میشوند، سزاوار عذاب الهی و در دنیا و آخرت بییار و یاور خواهند بود و این همان خسران بزرگ است. علاوه بر مفهوم «عذاب»، مفاهیمی چون ابطال، خسران و ضلّ نیز در برخی موارد با مفهوم احباط از هممعنایی نسبی برخوردارند و در برخی هیأتهای مشترک معنایی شاید بهجای واژۀ «حبط» کاربرد داشته باشند.
سلماننژاد، مرتضی (1391ش). معناشناسی تدبر در قرآن با سه رویکرد ساختاری، ریشهشناسی و تاریخ انگاره، کارشناسی ارشد، استاد راهنما: احمد پاکتچی، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).
سید قطب (1412ق). فی ظلال القرآن، بیروت، دارالشروق، چاپ دوازدهم.
رضایی,رقیه و فتاحی زاده,فتحیه . (1395). معناشناسی «احباط» در قرآن کریم با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی. پژوهشنامه تفسیر کلامی قرآن, 3(1), 1-25.
MLA
رضایی,رقیه , و فتاحی زاده,فتحیه . "معناشناسی «احباط» در قرآن کریم با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی", پژوهشنامه تفسیر کلامی قرآن, 3, 1, 1395, 1-25.
HARVARD
رضایی رقیه, فتاحی زاده فتحیه. (1395). 'معناشناسی «احباط» در قرآن کریم با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی', پژوهشنامه تفسیر کلامی قرآن, 3(1), pp. 1-25.
CHICAGO
رقیه رضایی و فتحیه فتاحی زاده, "معناشناسی «احباط» در قرآن کریم با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی," پژوهشنامه تفسیر کلامی قرآن, 3 1 (1395): 1-25,
VANCOUVER
رضایی رقیه, فتاحی زاده فتحیه. معناشناسی «احباط» در قرآن کریم با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی. تفسیر. 1395;3(1):1-25.